Kurban Bayramı’nda kalp ve hipertansiyon hastalarının bilmesi
ve dikkat etmesi gerekenleri Hisar Intercontinental Hospital Kardiyoloji Uzmanı
Doç. Dr. Tuba Bilsel’ e sorduk.
Kırmızı et, tuz ve hamur işi tatlıların
yoğun tüketildiği bu dönemde ne yapmalı, nelere dikkat etmeliyiz?
Tabii ki öncelikle bu konuda bilinçli olmak, et
yerken en azından yağsız ve bir porsiyondan fazla olmamasına dikkat etmek çok
önemlidir. Ayrıca günde bir öğünden fazla et tüketilmemelidir. Sık ve az
miktarda yemek yemek kalp hastalıklarında her zaman tercih edilen beslenme biçimi
olmalıdır. Tek öğün ve fazla miktarda alınan her besin kalp hastalıklarında ani
şikayetlere sebep olabilir. Tuz tüketiminin fazla olmamasına hayatın her
döneminde dikkat edilmelidir. İşlenmiş et ürünlerinde gereksinimden çok fazla
tuz bulunur. Bu yüzden en azından işlenmiş et ürünlerinden uzak durulmalıdır. Masadan
tuzluğu kaldırmak, tüketilen günlük tuz miktarını üçte bir, yemekleri az tuzlu
pişirmek ise üçte iki oranında azaltır.
Ani ve abartılı tüketilen et kolesterol ve
kalp damar hastalıklarını nasıl etkiler?
Ani ve abartılı yenilen her türlü besin kalp için ek
yük oluşturur. Midenin hızlı bir şekilde, özellikle ağır ve yağlı besinlerle
doldurulması, mide, bağırsak ve kardiyovasküler sistemin iş yükünü artırarak bu
organların enerji gereksinimi dolayısıyla da kan akımı ihtiyacını artırır. Buna
yanıt olarak kalp, daha hızlı ve kuvvetli kasılmak zorunda kalır. Böylece kalbin
de kendi kan akımı ihtiyacı artar. Zaten kalp damarlarında darlık veya
tıkanıklık olan kişilerde buna bağlı olarak ani gelişen fenalık hissi ile
beraber göğüs ağrıları hatta kalp krizleri oluşabilir. Çok kısa sürede fazla miktarda
alınan karbonhidrat ve yağlı besinler dolaşımda insülin hormonunun ani ve fazla
salınımına sebep olur. Fazla salınan insülin de damarların iç yüzeyini zedeleme
ve damarları büzüştürme etkisine sahiptir. Özellikle hayvansal yağlardan zengin
beslenenlerde ve kolesterol yüksekliği olanlarda zedelenmiş damar duvarına
biriken plaklar (ki bunların kolesterol içeriği fazla olanlar yumuşak plak
olarak adlandırılırlar ve çoğunlukla ani gelişen kalp krizlerinden bu plaklar
sorumludurlar) kalp damarlarında daralma ve ani kalp krizlerine sebep olabilir.
Tüm bu sebeplerden aslında herkesin ama özellikle
kalp damar hastalığı olanların; özellikle karbonhidrat, protein ve yağdan zengin
besinleri tüketirken; aniden fazla miktarda (bir porsiyondan fazla) tüketmemeleri
gerekir.
Kalp ve kolesterol hastaları et tüketirken
nelere dikkat etmelidirler?
·
Yağsız ve işlenmemiş et tüketin.
·
Isıl işlem görmüş sucuk, salam gibi et
ürünlerinden uzak durun. (Bu tür besinler günlük ihtiyacımızın çok üzerinde tuz
içerir. Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük önerdiği tuz miktarı 5 gram iken bizim
ülkemizde kişi başına düşen günlük tuz tüketimi 18 gramdır. Bu özellikle hipertansiyon
ve sonucunda oluşan kalp, böbrek yetmezliği, inme gibi birçok ölümcül hastalığa
davetiye çıkarır.),
·
Kurban bayramında et tüketimini bir porsiyonla
sınırlayın.
·
Yağsız, az miktarda ve haftada 2 öğünden fazla
et tüketmeyin.
·
Kırmızı et yerine her zaman balığı tercih edin
(Son yıllarda yayınlanan kalp damar sağlığını koruma kılavuzlarında kalp krizi
geçiren kişilerin haftada 2 öğün balık yemelerinin ani ölümleri yarı yarıya
azalttığı dile getirilmektedir ki henüz hiçbir ilaçla böyle bir etki
sağlanamamıştır).