Dünya üzerinde kaç
ülke bulunduğu sorusunu yanıtlamakta zorlandıysanız üzülmeyin, çünkü bu
konuda kesin bir rakam yok. BM yetkilileri de sadece BM´ye üye ülke
sayısını söyleyebiliyor. Peki ama neden?
Dünyadaki ülkelerin gerçek sayısını hangisi veriyor? Şanghay’daki
Expo Fuarı´nın katılımcı sayısı olan 189 mu, yoksa Uluslararası Futbol
Federasyonları Birliği FIFA’ya kayıtlı üyelerin sayısı olan 208 mi?
Dünyada kaç ülke bulunuyor? Bu soruya kesin bir yanıt bulmak oldukça
zor. İnsanlar bu konuda en kesin bilgiyi şüphesiz BM´den bekliyor.
Ancak BM Bilgi Hizmetleri Direktörü Corinne Momal-Vanian, şaşırtıcı
bir yanıt veriyor ve “Bu sorunun doğru yanıtı, hiçbir yanıt
olmadığıdır. Size BM’nin kaç üyesi olduğunu söyleyebilirim. Yani 192
ülke. Ancak dünyada kaç ülke bulunduğunu söyleyemem, çünkü bir ülkeyi
tam olarak ifade eden genel bir tanımlama mevcut değil. Neyin bir ülke
olduğu neyin olmadığına karar vermek BM´nin yetki alanında bulunmuyor.
BM sadece kimleri örgüte üye olarak kabul edeceğine karar verebilir"
diyor.
Uzmanlardan da net bir yanıt almak mümkün değil. Uluslararası hukuk
profesörü Marcelo Kohen de kesin rakam veremiyor. Kohen, "Benim bu
soruya yanıtım, yaklaşık 200 egemen devletin var olduğudur. BM’nin 192
üyesinin bulunduğu ve bu üyelerin çoğunun egemen devletler olduğu
gerçeğini temel alırsanız, o zaman güvenilir bir çıkış noktasına sahip
olduğumuzu söyleyebilirim" açıklamasını yapıyor.
Cevap sanal alemde mi?
Uzmanların veremediği net yanıtını sanal alem bulmuş görünüyor.
İnternet arama motoru Wolfram Alpha’ya “Dünyada kaç ülke bulunuyor?“
sorusunu yazdığınızda, gayet kesin bir şekilde 203 yanıtını
alıyorsunuz. Bu rakamın kaynağı olaraksa dipnotta Montevideo
Konvansiyonu’nun adı veriliyor.
Ancak BM´den Corinne Momal-Vanian, bu rakam konusunda dikkatli
olunması uyarısında bulunarak "Her uluslararası hukuk öğrencisi, bir
ülkenin devlet sayılabilmesi için gerekli dört kriteri sıralayan
Montevideo Konvansiyonu’nu bilir. Bu dört kriter; toprak, halk, hükümet
ve diğer devletlerle ilişkide bulunabilme yeteneğidir. Konvansiyon, bu
kriterlerin hangi ülkeler için geçerli olduğunu ise söylemiyor.
Konvansiyon metnini temel alarak listeler hazırlayan ve Konvansiyon´u
yorumlayanlar var. Rakamlar da buradan çıkıyor" bilgisini veriyor.
Tartışmalı bölgeler
Öte yandan dünyada politik açıdan tartışmalı pek çok bölge mevcut.
Tayvan, Kosova, Filistin, Batı Sahra, Kuzey Irak, Kuzey Kıbrıs gibi…
Bazıları özerklik, bazıları bağımsızlık ilanı yoluyla adını duyurmaya
çalışmış olsa da çözülmemiş siyasi çatışmalar nedeniyle uluslararası
alanda tanınmıyorlar.
Profesör Kohen, uluslararası alanda adını duyurmaya çalışmanın
yardımcı olacağını, ancak tek başına yetmeyeceğini vurguluyor. Marcelo
Kohen, "1990’lı yılların başında Umberto Bossi, Kuzey İtalya’da
Padanya’nın bağımsızlığını ilan etmişti. Bu çok etkileyici bir
gösteriydi, ancak hiçbir somut sonuç getirmedi. Dünya genelinde sayısız
ayrılıkçı hareket var. Bağımsızlıklarını ilan edebilirler, ancak bu
sözde kalmaya mahkumdur" şeklinde konuşuyor.
Şu ana kadar, yeni kazandığı bağımsızlığını BM üyeliğiyle
taçlandıran son ülke 2006 yılında Karadağ oldu. BM üyesi olmayı
başaramayanlar ise hâlâ bir milli futbol takımı kurma imkanına sahip.
Örneğin FIFA’nın üye sayısına göre dünyada 208 ülke bulunuyor. Ayrıca
olimpiyat takımları da uluslararası ün açısından iyi bir fırsat.
Olimpiyat Oyunları, 205 ulusal komiteyi bir araya getiriyor.