SOSYO-EKONOMİK YAPISI
Ekonomi tarıma dayalı olup en çok fındık, çeltik,mısır, soya fasulyesi yetiştirilmektedir.
Terme akarsu bakımından da zengindir. En Önemli akarsuyu, İlçeyi ikiye bölen Terme Çayı´dır. Diğer akarsuları Akçay Deresi, Miliç Irmağı ve Karaboğaz suyudur.
Kıyıları tamamen kumsallarla kaplı olan Terme´de deniz, sığ olup, yüzmeye ve güneşlenmeye müsaittir. Kıyı bölgesinde denizi kirletecek düzeyde tesis bulunmamaktadır. Geleceğin turizm cenneti olmaya namzet Terme yeşilin ve mavinin kucaklaştığı bir yer olarak yatırımcılar beklemektedir.
İŞ VE ÇALIŞMA HAYATI
İlçe genelinin %85´i geçimini tarımla temin etmektedir. Harici il ve ilçelere mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak için göç durumu yoktur. İlçede 12 adet pirinç fabrikası, 10 adet fındık fabrikası ve Fındık Tarım Satış Kooperatifi bünyesindeki fındık fabrikaları mevcut olup, bu fabrikalar tarım sektörünün işlerliğini arttırmakta ve önemli ölçüde işçi istihdam ettirmektedirler. Ayrıca Metal Sanayi, Yonpaş Yonga Levha Sanayi, Mısır Özü ve İrmik Fabrikası ve Berk Yem Fabrikası ilçede çalışan önemli kuruluşlardır.
Terme´de İcat Edilen Fındık Patozu
EKONOMİK DURUMU
İlçemiz ekonomisi tarıma dayalı olup, tarla ziraatı ve genellikle fındık ve çeltik ağırlıklı olup, mısır, soya, fasulye ve kısmen aile sebzeciliği yapılmaktadır.
Hayvancılık bakımından besicilik ve aile hayvancılığı yapılmaktadır.
Sanayi çok gelişmemekle beraber tarıma dayalıdır. Fındık fabrikaları, çeltik fabrikası ve mısır irmik un fabrikası bulunmaktadır.
İlçenin toplam arazi alanı 505.000-dekar dır. Bu arazilerin 422.500-dekar üzerinde tarımsal üretim yapılmakta olup, Tarıma elverişli olmayan araziler ise 28.700- dekardır.
2004 Yılı Doğrudan Gelir Desteği:
Müracaat eden Çiftçi Sayısı : 7.867
Müracaat edilen toplam alan : 232.295 dekar
Toplam hak ediş miktarı : 3.716.732.132.000-TL
Bu Alan İçersinde Dağılım ve Üretim Aşağıdaki Gibidir.
Arazi Dağılımı : Dekar :
Fındık Arazisi 240.000
Mısır Arazisi 65.000
Çeltik Alanı 20.000
Soya Alanı 15.000
Buğday Alanı 1.000
Sebze Alanı 35.500
Kavak Alanı 46.000
Orman Alanı 50.110
Çayır Mera 3.690
Tarıma Elverişli Olmayan Arazi 28.700
Toplam 505.000
İlçemizde Yetiştirilen Başlıca Ürünler: Ekim Alanı (da) : Üretim (Ton) :
Mısır 65.000 32.500
Çeltik 20.000 12.000
Kuru Fasulye 30.000 3.000
Soya Fasulyesi 15.000 4.000
Patates 1.000 1 .500
Buğday 1.000 400
Sebze Ürünleri :
T.Bakla 50 50
T.Fasulye 7.800 12.750
T.Bezelye 200 300
Biber 5.000 11.250
Domates 4.000 20.000
Hıyar 2.500 8.750
Kabak 900 3.150
Lahana (B.Bas) 50 250
Karalahana 7.500 15.000
Patlıcan 3.500 8.750
Pırasa 500 1.500
Barbunya Fasulye 3.000 4.500
Ispanak 50 20
T O P L A M : 35.500
HAYVANCILIK :
İlçemiz hayvancılık durumu bakımından gelişmiş olup, besi sığırcılığında aile işletmeciliği şeklinde yapılmakta ve bundan başka 8 işletmede 140 baş süt sığırı , 17 besi ahırında 245 adet besi hayvanı yetiştiriciliği yapılmaktadır. Her yıl düzenli olarak aşılama yapılmakta olup kültür hayvancılığını geliştirmek için her yıl suni tohumlama çalışmaları yapılmaktadır.
Cinsi : Adedi :
Sığır 23.120
Manda 933
Koyun 4.840
At 305
Katır 220
Eşek 854
İlçemizde yetiştirilen hayvan varlığından elde edilen hayvansal ürünlerin 140 tonu peynir, 67 ton beyaz et üretimi, 95 ton tere yağı, 15.390 ton süt üretimi, 38.950.000 adet yıllık yumurta üretimi, 522.500 kg bal üretimi, 50.000kg bal mumu üretimi elde edilmektedir. Toplam sağım yapılan hayvan sayısı 14.250 adettir. Elde edilen hayvansal ürünler iç piyasada tüketilmektedir.
2004 Yılı Alternatif Ürün Projesi:
Çiftçi Sayısı : 29
Fındık Sökülen Alan :415.75 dekar
Hak ediş miktarı :83.150 ABD Doları
Kümes Hayvanlarının Durumu:
İlçemizde yumurta üretim amacıyla kurulmuş 4 tavuk çiftliği mevcut olup, genelde aile tavukçuluğu yapılmaktadır.
Cinsi : Adedi :
Tavuk 194.750
Hindi 3.550
Ördek 26.650
Kaz 4.100
Yıllık yumurta üretimi 38.950.000 adet olup, beyaz et üretimi 67.000 kg.dır.
Arıcılık Durumu :
İlçemiz florası arıcılık bakımından zengin olması itibarı ile çiçeklerin kısa ömürlü olması ve fındık ve çeltikte yoğun ilaçlama olduğundan İlçemiz arıcılığı genelde yaylacılık durumundadır.
İlkel Kovan 40 Adet
Fenni Kovan 23.750 Adet
Bal üretimi 522.500 kg.
Bal Mumu üretimi 50.000 kg.
İLÇEMİZDE BULUNAN FABRİKALAR :
Çeltik Fabrikası : Yıllık Kapasite (Ton)
Aksoylar 25.000
Kahramanlar 15.000
Has 7.000
Devranlı 10.000
Terme 7.000
Durucular 10.000
Demirtürkler 6.000
Bereket 12.000
Pirsan 7.000
Koç 10.000
Anadolu 15.000
Fındık Fabrikaları : Yıllık Kapasite (Ton)
Fiskobirlik 30.000 .
Özdemirler 40.000 .
Saray Fındık 10.000 .
Bacacı 10.000 .
Özcanlar 15.000 .
Trabzon 20.000 .
Vatan 15.000 .
Elif 15.000 .
Durucu 7.200
Güneş 15.000 .
Bankacılık sektöründe, İlçemizde T.C. Ziraat bankası, İş Bankası ve Vakıflar Banaksı faaliyetlerini sürdürmektedir.
İlçemizde fuar, panayır faaliyetleri yoktur. Sergiler ise, Halk Eğitim Müdürlüğünün her yıl açmakta olduğu biçki-dikiş, nakış, el sanatları kurslarının bitiminde düzenledikleri sergiler halkın ilgi ve beğenisini kazanmaktadır.
İlçemizde Vergi denetimleri sonucu tahakkuk ve tahsilat durumu aşağıya çıkarılmıştır.
31.12.2004 tarihi itibariyle
Tahakkuk: Tahsilat : Nispet :
17.217.494,95- YTL 10.475.985,55-YTL % 61
NÜFUS DURUMU
22 Ekim 2000 Genel Nüfus Tespiti ve 06 Ocak 2003 gün ve 24985 sayılı Resmi Gazeteye göre İlçe merkezi nüfusu 25.052 Evci Kasabası nüfusu 4.906, Sakarlı Kasabası nüfusu 4.328, Baz1amaç Kasabası nüfusu 2.970, Kocaman Kasabası nüfusu 2.643, Ambartepe Kasabası nüfusu 3.075, Söğütlü Kasabası nüfusu 2.036,Gölyazı Kasabası 127, Kozluk Kasabası nüfusu 2.459, Hüseyinmescit Kasabası nüfusu 2 716, 58 Köyün toplam nüfusu 29.819 olup, toplam nüfus 82.161 dir. Bu nüfusun % 90´ı tarımla geçinmektedir. Eğitim durumunda okuma – yazma oranı ise 14-44 yas grubu % 99.2, 45 ve daha yukarı yaş oranı ise %97´dir. Ana dil Türkçe´dir.
İDARİ DURUMU
Terme ilçesi 1 merkez, 9 kasaba olmak üzere 10 belediye teşkilatı, 44 mahalle ve 58 köyden oluşmaktadır. İlçenin yerleşim durumu geniş bir alana yayılmıştır.
Meydan Atatürk Heykeli
Terme Merkez; Cumhuriyet, Çay, Elmalık, Fenk, Yalı, Yeni ve Bahçelievler olmak üzere 7 mahalleden oluşmaktadır.
Evci Kasabasının Merkez, Miliç, Yahyalı, Cumhuriyet, Hürriyet, Karasu ve Gökseki isminde 7 mahallesi mevcuttur.
Sakarlı Kasabasının Merkez, Camlık, Cumhuriyet, Yeni, Çağlayan, Hürriyet ve Anaçökek olmak üzere 7 mahallesi bulunmaktadır.
Bazlamaç Kasabasının Hacıali, Orta, Aşağı, Merkez, Acıincir ve Hoylan olmak üzere 6 mahallesi bulunmaktadır.
Kocaman Kasabasının Merkez ve Mıhlıpelit olmak üzere 2 mahallesi bulunmaktadır.
Ambartepe Kasabasının ise Merkez , Orta, Tellipınar ve Cumhuriyet olmak üzere 4 mahallesi bulunmaktadır.
Söğütlü Kasabasının ise Cumhuriyet, Hürriyet ve Adalet olmak üzere 3 mahallesi bulunmaktadır.
Hüseyinmescit Kasabasının ise Fatih, Esen ve Merkez olmak üzere 3 mahallesi bulunmaktadır.
Gölyazı Kasabasının ise Balkamlı, Kabalı ve Akgöl mahallesi olmak üzere 3 mahallesi bulunmaktadır.
Kozluk Kasabasının ise Fatih ve Yavuz olmak üzere 2 mahallesi bulunmaktadır.
Yerleşim durumu ilçe merkezinde birbirine yakın, beldelerde ise merkezlerine yakın, dışa doğru açıldıkça dağınık durumdadır. Köylerde ise köyün tamamına yaygın bir yerleşim durumuna sahiptir.
EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU
İlçemiz eğitim yönünden son yıllarda önemli atılımlar yapmıştır. İlçe merkezinde; Terme Lisesi, İmam-Hatip Lisesi, Ticaret Meslek Lisesi, Kız Meslek Lisesi, Anadolu Lisesi, Endüstri Meslek lisesi, Evci Lisesi, Sakarlı Lisesi ve Sağlık Meslek Lisesi olmak üzere 9 adet lise , 23 adet İlköğretim Okulu mevcuttur. Taşınan okul sayısı 127, Taşınan Öğrenci sayısı 3043’dür. Bu okullarda eğitim-öğretim gören öğrenci sayısı toplam 14361, Öğretmen sayısı ise 775’dir.
Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü Binasında hizmet vermekte olup,9 derslik sayısı , depo- arşiv, 1 müdür odası ,1 müdür yardımcısı odası,1memur odası ,1 öğretmenler odası mevcuttur. Bahçenin alanı bina dahil 1500metredir.
İlçe genelinde okuma-yazma oranı %98´dir. Yakın bir gelecekte bunun %100 oranına ulaşması için çaba sarf edilmektedir.
İlçemizde 4 adet matbaa faaliyetini sürdürmektedir. Kitap evi, sinema ve tiyatro yoktur.
Terme Spor Türkiye 3.Ligden düşmüş olup, Amatör ligde oynamaktadır. Terme şehir stadı çimlendirilmiştir. Folklor faaliyetleri ise, Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde ve İlköğretim Okulları düzeyinde çalışma ve gösterilerini sürdürmektedirler.
İlçemiz Kütüphanesi 1981 tarihinde açılmış olup, Özel İdare binasının 2. katında bir oda ve bir salonda hizmet vermektedir. Kütüphane hizmeti bir memur tarafından yürütülmektedir.
Kayıtlı kitap sayısı 7038
2004 Yılı itibariyle okuyucu sayısı 13623
2004 Yılında Kültür Bakanlığınca Kütüphane adına abone olunan süreli yayın sayısı 14,
2 çeşit günlük gazete alınmaktadır.
SOSYAL DURUMU
Konut :
İlçe genelinde toprak ve kerpiç konut yoktur. % 5 oranında ahşap, % 95 betonarme ve yığma tuğla konutlardan oluşmaktadır. İlçemiz genelinde son yıllarda hızlı bir konut yapımı sürdürülmektedir.Konut sıkıntısı yok denecek kadar azdır.
Sosyal Yaşantı :
İlçemiz denizden 3 km iç kısımda kurulu olduğundan deniz manzarasından yoksundur. Buna paralel olarak sosyal yönden fazla bir gelişme sağlayamamıştır. Sahil şeridinde eğlence ve dinlenme yerleri mevcut ise de, halkın geneline hitap etmemektedir. Halkın çoğunluğu giyim ve sosyal ihtiyaçlarını gidermek için Samsun İlini tercih etmektedir.
C) Belirli Günler :
Terme ilçe merkezinde herhangi bir senlik yapilmiyorsa da bazi köy ve kasabalarinda geleneksel hale gelmis senlikler düzenlenmektedir. Kocaman´da "pirinç festivali´, Köybucaginda "Altin Findik Festivali" ve Sakarlidaki at yarislari ve hıdırellez geleneksellesmis senliklerdendir.Son yıllarda Gölyazı Köyü belde olunca Kültür Bakanlığından onaylı geleneksel Amazon Festivali düzenlenmektedir.
D) Folklorik Degerleri :
Terme ilçesi
yaklasik 3000 yillik bir geçmise sahip olmasina karsin, kendine has
yöresel bir kültür ve dolayisiyla mahalli bir folklor özelligi
gelistirememistir. Terme ahalisinin çok degisik bölgelerden gelip
buraya yerlesen insanlardan olusmasi burada homojen bir toplumun
olusmasina imkan vermedigi gibi yöresel bir halk kültürünün olusumuna
da engel olmustur.
Ilçede çesitli nedenlerle düzenlenen
eglencelerde ve dügünlerde davul zurna esliginde kasap havasi,
çiftetelli oynanir, halay çekilir, keskek kazanlari kaynar, lepsiler
açilir, pilav yapilir.
Yöredeki dügünlerde hazirliklar bir hafta
önceden baslar. Önce baklavalar, börekler açilir. 0 gün damat pisirilen
yufkalardan ikisini duvara çakar.0 yufkalar gelin dogum yapincaya kadar
yenmez. Gelin dogum yapinca kocasi bu yufkalari duvardan alir, kaynana
bunlardan yufka çorbasi yapar, geline içirir. Inanisa göre bu, bebegin
saglikli olmasi ve karninin agrimamasi içindir.
Cumartesi
aksamdan islanan dövmelik, dügün sabahi hareni (kazan) lere konarak
yavas yavas pisirilir. Keskek kivamina gelince atesten alinir ve
hareninin basina iki delikanli geçerek dövmeye baslar. Bu esnada
hareninin içine azar azar horoz eti atilir. Özellikle horoz eti
kullanilmasinin nedeni, horozun erkekligi, mertligi simgeledigi
içindir. Askere gidenleri ziyarete horoz kesip götürmekte bu nedenledir.
Keskek kivamina gelince üzerine tereyagi eritilerek dökülür, kazanlar
agiz kapatilarak köz üzerine oturtulur. Camide okunan dügün mevlüdü
bitip hoca ile birlikte camidekiler gelince yemek yemeye baslanir.
Dügün günü gelin ve damada keskek yedirilmez, çocuklarinin basi kel
olur diye. Dügünde keskekten baska etli pilav ve et yahniside yapilir.
Tatlilar yenmeden önce damada yapilacak bagislar, verilecek hediyeler
bir bir sayilir. Damat el öper ve tatlilar yenmeye baslanir. Tatliyi
yiyen herkes durumuna göre sofraya para atar. Bu para yemekleri yapan
asçiya verilir. Daha sonra kadinlarin damadin boynuna havlu, basma,
simli peskir, uçkur vb. seyleri astiklari "Aski Asma Töreni "yapilir.
Damat bunlan silkinerek omuzundan atar, böylece dügün yorgunlugu
atilmis olur. Ondansonra gelin almaya gidilir.
E) Yemekler :
Yörede en ünlü yemek keskektir. Tirid, misir çorbasi, lepsi, hamsili pilav vb. gibi yemekler de siklikla yapilir.